Bilim insanlarından kritik uyarı: Gizli yağlanma, kalbi yıpratıyor – Kültür Sokağı

Bilim insanlarından kritik uyarı: Gizli yağlanma, kalbi yıpratıyor

Bilim insanlarından kritik uyarı: Gizli yağlanma, kalbi yıpratıyor

Ağustos 24, 2025 Editor Yaşam

Bilim insanlarından kritik uyarı: Gizli yağlanma, kalbi yıpratıyor

Yeni bir araştırma, zayıf görünen kişilerin de ölümcül kalp krizi riski taşıyabileceğini ortaya koydu. Nedeni ise vücutta derinlere gizlenen ve kalbin yaşlanma sürecini hızlandıran “visseral yağ”.

Visseral yağ; karaciğer, mide ve bağırsaklar gibi iç organların çevresinde birikiyor. Cilt altındaki, elle tutulabilen yağın aksine bu yağ dışarıdan görünmüyor.

Araştırmacılar, 21 binden fazla kişinin verilerini analiz etti. Visseral yağı fazla olan kişilerde, kalp ve damar sisteminin daha hızlı yaşlandığına dair işaretler bulundu. Kan testleri de bu yağ türünün vücutta yaygın inflamasyona neden olduğunu gösterdi. Bu durum, uzun süredir erken yaşlanma ve hastalıklarla ilişkilendiriliyor.

Avrupa Kalp Dergisi’nde yayımlanan araştırma, kalp sağlığı açısından vücut şeklinin, kilodan daha belirleyici olabileceğini gösteriyor. Özellikle karın bölgesinde yağ toplanan “elma tipi” vücuda sahip erkeklerde kalp yaşlanması çok daha hızlı gerçekleşiyor.
Öte yandan, kalça ve uyluk çevresinde yağ biriktiren “armut tipi” kadınlar -özellikle genetik olarak bu yapıya eğilimli olanlar- daha sağlıklı ve genç kalplere sahip. Alt vücut yağının; kalp hastalığı, felç ve tip 2 diyabete karşı koruyucu olabileceği düşünülüyor.

Premenopoz dönemindeki kadınlarda yüksek östrojen seviyelerinin kalp yaşlanmasını yavaşlattığı da araştırmada öne çıkan bulgulardan biri. Bu da östrojenin kalbi koruyan bir rolü olabileceğini gösteriyor.
Bilim insanları, UK Biobank verilerinden elde edilen MR görüntülerini inceledi. Tüm vücut taramalarıyla yağ miktarı ve yerleşimi haritalandırılırken, kalp ve damar sisteminin ayrıntılı taramaları yapay zeka yardımıyla analiz edildi. Katılımcıların “kalp yaşı” hesaplanarak gerçek yaşlarıyla karşılaştırıldı.

Prof. Declan O’Regan, “Elma ve armut vücut tipi ayrımını zaten biliyorduk ancak bunun sağlık üzerindeki etkisi tam olarak net değildi. Araştırmamız, iç organların çevresine gizlenmiş ‘kötü’ yağın kalbin yaşlanmasını hızlandırdığını gösteriyor. Öte yandan, kalça ve uyluk çevresindeki yağın yaşlanmaya karşı koruyucu olabileceğini belirledik” dedi.
Prof. O’Regan ayrıca, sadece vücut kitle indeksinin (BMI) kalp yaşını öngörmede yetersiz olduğunu vurguladı:
“Toplam kilodan çok, yağın vücutta nerede biriktiği önemli. Aktif olmak faydalı ancak fit kişilerde bile gizli yağ zararlı olabilir.”

Araştırma ekibi, Ozempic gibi yeni nesil zayıflama ilaçlarının bu gizli yağın kalp üzerindeki yaşlandırıcı etkilerini azaltıp azaltamayacağını da incelemeyi planlıyor. GLP-1 adlı hormonun etkisini taklit eden bu ilaçların visseral yağı azaltabildiği daha önce kanıtlanmıştı. İlaçların kalbi daha uzun süre genç tutma potansiyeli üzerinde duruluyor.

Prof. Bryan Williams ise şu uyarıyı yaptı:
“Kalp ve karaciğer çevresinde biriken aşırı visseral yağın yüksek tansiyon ve kolesterole yol açtığını zaten biliyoruz. Bu yağın kalp ve damarların yaşlanmasını hızlandırması ise daha da endişe verici. Kadın vücudundaki yağ dağılımının östrojenle ilişkili olması, bu hormonun kalp yaşlanmasını yavaşlatan tedavilerde rol oynayabileceğini gösteriyor.”
Uzmanlar, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersizin visseral yağları azaltmada etkili olduğunu hatırlatıyor.